NIEUWE STRAATNAMEN TE BACHTE-MARIA-LEERNE

door Jan Luyssaert

Bachte-Maria-Leerne kreeg de laatste jaren enkele nieuwe straten en verkavelingen, zodat ook hier nieuwe namen noodzakelijk werden.

Het gemeentebestuur heeft een verantwoorde werkwijze toegepast bij het zoeken naar die nieuwe namen.

De indeling van de gemeente in wijken zoals ze op oudere kaarten voorkwamen, werd behouden. Wie de gemeente niet kent kan zo gemakkelijk in een bepaalde wijk een weg vinden.

Bij vele straatnamen werd het bepalend element straat, heel dikwijls vervangen door dreef, weg, park of bos. Enkele namen zoals De Kogge en Amakers kregen geen bepalend element, wat in die gevallen wel verantwoord is.

Enkele oude namen werden behouden, vooral dan in de dorpskom en in de wijk Bachte, bv. Bagattestraat, Peperstraat en Dulakerweg. Aanvankelijk wilde men ook die oude namen vervangen. Gelukkig heeft het gemeentebestuur tijdig ingezien dat straatnamen die goed ingeburgerd zijn en algemeen bekend zijn, beter worden bewaard.

In de omgeving van het Domein Ooidonk kregen de nieuwe straten de naam van vroegere kasteelbewoners, bv. Filliersdreef (Charles-Louis Filliers, eerste burgemeester van Bachte-Maria-Leerne, 1791-1869); de Montmorencydreef (deze familie bewoonde het kasteel van 1425 tot 1592). Ik stel me hier ernstig de vraag hoe deze namen moeten en zullen uitgesproken worden. Een goede straatnaam moet door iedereen zonder moeite uitgesproken en begrepen kunnen worden. Er bestaat een gevaar dat de volksetymologie of volkshumor deze namen weldra zullen veranderen. Zou het niet wenselijk zijn bij elke straatnaam die niet onmiddellijk doorzichtig is een korte historische of etymologische verklaring op het bordje te geven? Dat is zeker wenselijk bij de boven genoemde namen of in bv. De Kogge, Dulakersweg en Amakers. In de West-Duitse stad Bad Hersfeld (Hessen) zagen we dergelijke straatnaamborden. De naam Maaigemhoekstraat moest plaats ruimen voor Graaf Henridreef, maar het oude woord maaigem verdween niet uit het repertorium. We vinden het terug in de nieuwe naam Maaigemdijk.

In de landelijke zonde tussen het kanaal van Schipdonk en de dorpskom kregen de wegen namen uit de plaatselijke fauna en flora, bv. Leeuwerikenweg, Merelweg, Zwaluwenweg, Reigersweg.

De spelling van bestaande namen werd aan de huidige spellingsregels aangepast. Leimeersdreef werd Leiemeersdreef. De spelling De Kogge lijkt me minder verantwoord. In de volksmond wordt het woord met een lange klinker uitgesproken. Waarschijnlijk moeten we denken aan het Middelnederlands cooch = stuk land dat buiten een binnendijk gelegen is. De vroegere herberg De Kogge lag inderdaad aan de Leieoever. We betreuren dat de spelling Holdenweg niet aan het oorspronkelijke holenweg (1450 "Holenweghe") werd aangepast.

Dit alles doet echter niets af van de heemkundige en historische waarde van de nieuwe straatnamen. Het initiatief van Bachte-Maria-Leerne kan als voorbeeld dienen voor vele andere gemeenten.