Antoon J. Van Hoecke,
de Landegemse tekenaar,
etser en schilder

door Elie T'Hooft

Naar aanleiding van de retrospectieve tentoonstelling Antoon J. Van Hoecke, publiceert het Davidsfonds-Landegem in samenwerking met de heemkundige kring "Het Land van Nevele" een sobere en smaakvolle brochure over deze Landegemse tekenaar, etser en schilder.

Als hulde aan A.J. Van Hoecke nemen we voor onze leden de tekst van de brochure over.

Een begaafd kunstenaar uit ons midden vierde een paar maanden geleden zijn vijfenzeventigste verjaardag. Inderdaad, de Landegemse tekenaar, etser en schilder Antoon J. Van Hoecke werd op Kerstdag 1899 geboren.

Naar aanleiding van deze verjaardag nodigt Davidsfonds Landegem u uit te komen kennis maken met de artistieke hoogtepunten in het oeuvre van A.J. Van Hoecke. Uw bezoek wordt dan beslist -  zoals de kunstcriticus Jef Crick het uitdrukte - een peiselijk kuieren en rondzwerven door de Oost-Vlaamse landouwen, aan de boorden van de Leie en in de steden".

Zijn vader was een fijnzinnig antiquair. Vanaf zijn prilste jeugd zag zijn zoon zich omringd van allerlei kunstvoorwerpen en antiquiteiten. Zij maakten het dagelijks kader uit van zijn leven en deden in hem heel vroeg de liefde voor het schone ontwaken. Het resultaat hiervan was dat hij spoedig belandde in de Academie voor Schone Kunsten, toen bestuurd door meester Jan Delvin. Vlug deed hij zich gelden als een vlijtig en bekwaam leerling.

Na de Eerste Wereldoorlog zette hij zich voor goed aan het schilderen en liet zich liefst inspireren door de rijke Vlaamse natuur met haar wolken- en lichteffecten.

In 1924 huwde Antoon Van Hoecke juffrouw Madeleine T'Hooft. Dit harmonisch huwelijk was een ware stimulans. Steeds, in goede en kwade dagen, was zij een buitengewone steun voor haar echtgenoot-kunstenaar.

Tussendoor begeleidde hij zijn vader op zijn talrijke antiquairreizen doorheen Frankrijk, Duitsland en Nederland. Hij maakte er kennis met zeer vele steden, historische en oudheidkundige monumenten en bezocht talrijke musea. Dit alles had op de kunstenaar een verrijkend en verruimend effect.

Rond 1935 wijdde Antoon J. Van Hoecke een studie aan de etsers en plaatsnijders van de 17e eeuw - de gulden eeuw uit onze kunstgeschiedenis. Daarnaast was hij ten zeerste geboeid door de Antwerpse en Noord-Nederlandse School, terwijl ook de Franse en Italiaanse etsers indruk op hem maakten. Rond deze tijd ontpopte Antoon Van Hoecke zich dan ook specifiek als etser. In 1936 kwamen zijn etsen tot stand. Hierbij liet hij zich hoofdzakelijk inspireren door landschappen uit het Land van Nevele en de pittoreske hoekjes van zijn geboortestad Gent.

In 1937 nam hij deel aan "Het Gentse Salon" en in 1948 aan "Het Salon voor Hedendaagse Kunst" te Brugge. Hij exposeerde met succes te Brussel, in vele Vlaamse steden en in het buitenland.

In 1943 verschenen een paar merkwaardige albums met geëtste landschappen. De kunstenaar kreeg bij zijn vele tentoonstellingen uiterst lovende kritiek. Zo mocht Antoon Van Hoecke zich verheugen in de belangstelling van het Brussels Prentenkabinet, dat een aantal van zijn etsen aankocht.

Het mag gezegd dat Antoon Van Hoecke, samen met Jules De Bruycker, bij het kunstminnend publiek opnieuw de liefde tot de grafische kunst gewekt heeft.

Naast het landschap en het stadsgezicht kwamen later zijn stillevens, die in het bijzonder het antieke en folkloristische onderwerp tot ons laten spreken. Hij zelf drukte het uit als volgt:

"Als kunstenaar, in een antiquairmilieu opgegroeid, hoor ik al deze voorwerpen een bijzondere taal spreken. Eeuwen geschiedenis liggen erin verborgen. Al deze dingen heb ik lief en ik vang de trillingen op die er van uitgaan; want het zijn voor mij geen zielloze dingen. Zij weerspiegelen hun tijd. Zij verklappen mij al hun geheimen en in die mysterieuze atmosfeer zweeft er als het ware iets van de ziel van hun vorige bezitters."

Later krijgen we nog een ander genre in het oeuvre van Antoon J. Van Hoecke, namelijk zijn composities. Deze werken zijn de vertolking van het bezonkene, het ideologische. Ze zijn gegroeid uit een persoonlijke visie, een filosofische, metafysische beschouwing van de dingen. In deze composities vinden we de diepzinnige kunstenaar die een eigen beeld, een eigen interpretatie aan zijn publiek meedeelt.

Het zou dan ook voor het Davidsfonds van Landegem en niet in het minst voor de kunstenaar zelf, een waar genoegen zijn indien u zelf kwam genieten van deze merkwaardige retrospectieve.