Heemkundige Kring "Het Land van Nevele" vzw

GRAFSTENEN EN GEDENKPLATEN AAN DE
SINT-PETRUS EN PAULUSKERK TE HANSBEKE

door Albert Martens

De  buiten de kerkmuren bestaande graf- en gedenkstenen zijn alle uit de vorige of uit de twintigste eeuw, uitgezonderd twee die uit de eerste helft van de 18de eeuw dateren.

Aan de noordzijde van de kerktoren liggen de ondergrondse grafkelders van de adellijke families van de Woestijne, Borluut en de Bousies.

De twee toegangen tot deze begraafplaatsen worden afgesloten door zware dekstenen, waarop te lezen staat:

 

ostium monumenti
praenobilis familiae
van de Woestijne d'Hansbeke
nec non
Borluut

 

ostium sepultura
praenobilis familiae
Borluut
nec non
comitis
de Bousies

Het bijhorende grafmonument, opgericht door de familie van de Woestijne, staat tegen de voorgevel van de kerk. Het bestaat uit een bidkapel met tongewelf open aan de voorzijde.

In de grafkapel treft men drie gedenkplaten aan.

Een marmeren plaat met afmetingen 150 cm x 70 cm, ingemetseld in het muurvlak onder de altaartafel aan de achterwand van de kapel, betreft de familie van de Woestijne. Op een massieve steen op de altaartafel zijn de familiewapens afgebeeld. De gedenkplaat draagt een opschrift in het Latijn.[1]

Een vrije vertaling van de tekst luidt:

Hb/1

D.O.M.
bewenend zijn ouders, echtgenote en zoon, ontrukt door een vroegtijdige dood, hier begraven, rust weledele heer joannes-baptist-joseph-gisleen van de woestijne d'hansbeke, geboren gent 23 maart 1775, overleden 20 mei 12858, zoon van weledele heer joseph-antoon-ludovic van de woestijne, heer van deze prochie, overleden hansbeke 3 november 1832, en van weledele vrouw joanna-maria-frandisca schoorman, overleden gent 7 juli 1784
en echtgenote:
weledele vrouw ludovica-emelia de calonne de courtebourne, geboren calais in frankrijk 16 december 1786, overleden gent 19 maart 1819, dochter van weledele heer eustache-amedé de calonne, graaf van courtebourne, en van weledele vrouw theodora-joanna-gislena-josepha, barones van plotho d'ingelmunster
en hun kroost:
weledele heer maria-alphons-joseph-gisleen van de woestijne d'hansbeke, geboren gent 16 februari 1819, overleden gent 19 december 1828
weledele vrouw maria-eulalia-ludovica-gislena van de woestijne d'hansbeke, geboren gent 8 maart 1813, overleden brugge 30 mei 1853
weledele vrouw maria-josepha-gislena van de woestijne d'hansbeke, geboren gent 19 mei 1814, overleden hansbeke 2 augustus 1847
en broer:
weledele heer amand-ludovic-gisleen van de woestijne d'hansbeke, geboren gent 15 december 1781, overleden gent 29 november 1805
alsook afstammelingen
R.I.P.

 

In de zijdelingse binnenwanden van de grafkapel zijn twee identieke, wit-marmeren gedenkplaten, gevat in een zware geprofileerde omlijsting van zwart marmer, ingemetseld.

De plaat aan de noorderwand betreft de familie Borluut. Onder de familiewapens staat het volgende opschrift:

Hb/2

 

 

ter zalige gedachtenis
an den edelen heer franciscus-gislenus borluut
geboren te gent 21 april 1799
en van zyne gemalin de weledele vrouw
sidonia-maria-coleta-gislena kervyn
geboren te gent den 9 maert 1809
en overleden te gent 20 9bre 1881 oud 72 jaren
en van hunne kinderen
jonkheer leo-emmanuel-maria-gislenus
geboren te gent 5 febry 1834
overleden aldaer 7 janry 1861
raymondus-joannes-maria-josephus-gislenus
geboren te gent 4 9bre 1837
overleden te gent 4 janry 1876 oud 38 jaren
en van zyne echtgenote vrouw
valeria-ma-ga-van pottelsberghe de la potterie
geboren te gent 5 9bre 1839
raoul-f.m.g. borluut 1863-1880
vrouw maria-josepha-coleta-gislena
echtgenote van den weledelen heer charliers de buisseret
geboren te gent 7 juny 1840
overleden te hansbeke 24 augtus 1862 

De plaat aan de zuiderwand heeft betrekking op de familie de Bousies. Onder de wapenschilden en de leus "Bousies au bon fier" vindt men de volgende tekst:

Hb/3

ter zalige gedachtenis
van den weledelen heer
boudewijn-adolf graaf de bousies
geboren te bergen den 22 maart 1859
overleden te Brussel den 27 december 1921
en van zyne gemalin de weledele vrouw
lucie-marie-sidonie-amedee-ghislaine borluut
geboren te gent den 7 februari 1867
overleden te brussel den 9 december 1946 

 

Aan de zuidkant van de kerktoren bevinden zich, in de voorgevel van het kerkgebouw naast het oorlogsmonument van de gesneuvelden, twee met zorg ingemetselde rechthoekige grafstenen van verschillende grootte, in arduin.

Op de grootste zerk met afmetingen 80 cm x 140 cm, betreffende de 3 echtgenoten van Marie Caroline Millecam, staat het volgende opschrift:

Hb/4

D.O.M.
sepulture
van
geerardus matheus fs jan
overl 19 april 1747 oud 43 jaeren
in houwelijcke geweest hebbende den
tijt van 9 jaeren met
marie caroline millecam
fa jan overleden den
saemen geprocreeert vier kinderen
waer van in t leven is anna marie
hertroudt met
dominicus francis coddens
fs jan overleden 20 maerte 1754 oud 35 jaer
saemen geprocreeert vier kinderen
waer van in 't leven is anna petronelle
midtsgaders noch in houwelijck geweest
met
joannes francis laros fs
pieter over den 9 8bre 1773 oud
41 jaeren
saemen geprocreeert twee kinderen
te weten
pieter francies
en rosa bidt voor de zielen. 

 

De inscriptie op de kleinste zerk met afmetingen 70 cm x 113 cm is reeds sterk uitgewist. Met veel moeite ontcijfert men de namen van Pieter Van Vynckt, marktschipper, en van zijn echtgenote Joanna De Cuyper, in de volgende tekst:

Hb/5

D.O.M.
sepulture
van den eerssaemen
pieter van vynckt fs pieters
maertschipper geweest van
hansbeke overleden den 17 juny 1719
oudt 57 jaeren ende van
joanne de cuyper fa pieters
sijne huysvrauwe overleden 17 january 1733
oudt 57 jaeren
en hunne kinderen
joanne van vynckt
pieter overl den
bidt voor de zielen

Aan de zuidgevel van de kerk, tegenover de pastorijmuur, werd onder het eerste kerkvenster nabij de hoek, een rechthoekige arduinen zerk uitgestald op een smalle boordsteen, steunend op twee kleine consoles. Het is de grafsteen van Jan Baptist De Block, erfachtig greffier van de Raad van Vlaanderen, en van zijn vrouw Josepha du Paix.

Hb/6

D.O.M.
hier vooren ligt begraeven
dheer ende meester
joannes baptista de blocq
in zijn leven erfactig greffier
van den raed in vlaenderen
fs dheer ende meester joannis
baptistae ende van vrouw
francisca poelman overleden
op zijn buytengoed binnen deze
prochie van hansbeke den 21 7bre 1807
oud 48 jaeren
ende
vrouw josepha du paix
fa mr joseph ende van vrouw
joanna maria goethals zijne
geselnede overleden den
oud   jaeren
dat zij rusten in vrede
amen 

Aan dezelfde buitenmuur is onder het vierde kerkvenster een arduinen gedenkplaat 95 cm x 150 cm ingebouwd tussen twee vierkante pinakels op een voetplaat. De inscriptie luidt:

Hb/7

D.O.M.
ter gedachtenis
van
mijnheer aegidius albertus dujardin
zoon van mr guillielmus josephus
en van dame catharine t'kint
overleden den 25 8bre 1833 oud 93 jaeren
en van zijne echtgenoote
dame marie josepha carolina de vos
dochter van mr joseph en van
joanna petronella vlieghe
overleden 8 juny 1840 oud 78 jaeren
als ook van hun eenig kind
dame maria joanna dujardin
overleden 22 7bre 1891 oud 85 jaeren 7 maenden
in huwelijk geweest met mijnheer
carolus josephus franciscus de seille
zoon van mr joannes franciscus lucas
en van dame monica josepha bernarde de langhe
oud burgemeester der gemeenten
hansbeke en aeltre
overl den 17 augusti 1858 oud 66 jaren
11 maenden 8 daegen
R.I.P.

Verscheidene grafstenen, die zich volgens De Potter en Broeckaert in het portaal van de kerk zouden bevinden, zijn niet terug te vinden. Vermoedelijk zitten ze verscholen onder de muurbezetting of onder de marmeren portaalvloer.

Binnen de kerk, vooraan in de noorderlijke zijbeuk, hangt op de pilaster tussen het 5e en 6e kerkvenster een wit-marmeren gedenksteen, waarop onder de familiewapens in reliëf het volgende opschrift voorkomt:

Hb/8

groeninghe velt
de weledele heer franciscus ghislenus borluut ter zaliger gedachtenis van wijlen de edele vrouw sidonia maria coleta ghislena kervijn, zijn beminde echtgenoote, en van hunnen overledene kinderen, bidt voor hen.