GRAFSTENEN EN GEDENKPLATEN IN EN AAN
DE SINT-MAURITS KERK TE NEVELE

door Albert Martens

Binnen de kerkmuren

In het koor, aan de linkerzijwand onder het kerkvenster, bevindt zich het prachtige grafmonument van Jan Marten della Faille, heer van het Land van Nevele, overleden op 13 augustus 1669.

Het denkmaal in wit en zwart marmer, gebeiteld door Van Huffel, werd geplaatst door toedoen van Jan Frans della Faille ter vrome herinnering aan zijn vader, grootvader en overgrootvader.

Het gedenkteken bestaat uit een smalle muurtafel, waarop naast een doodshoofd een witmarmeren engel zit, die met de ene hand een bazuin houdt en met de andere naar het grafopschrift wijst.

De eigenlijke gedenkplaat met grafopschrift, in wit marmer met zwart marmeren omlijsting, draagt het wapen der della Faille's en is aan beide zijden omlijnd door 2 x 8 kwartierwapens in wit marmer:

Het grafopschrift is in het Latijn gesteld:

Nv/1

D.O.M.
viam peregit
viatro
perillustris ac generosus dominus
joannes martinus della faille,
baro territorii de nevele, toparcha liberii
deminii de poessele, etca regius ad renovandos
flandriae magistratus commissarius,
joannis equitis aurati, et martini
(regi ac serenissimis archiducibus alberto
et isabellae a consiliis, et ab iisdem ad jacobum
I, magnae britanniae regem cum philippo principe
arenbergico deligati) ejusdem territorii baronum
filius ac nepos,
vixit annos LIV menses VII dies IX
in opulentia moderatus
in dignitate privatus
in honore submissus
in omnibus christianus
aeternum ut vivat
beatus
precare defuncto idib auguss MDCLXVIIII
piae patris, avi, et abavi, memoriae
posuit
joannes franciscus della faille,
baro territorii de nevele, toparcha liberii, dominii
de poessele, dominus de laechen

Een vrije vertaling van dit opschrift luidt

D.O.M.

heeft de weg voleindigd, de reiziger, de zeer beroemde en milddadige heer jan marten della faille, heer van het land van nevele en van het vrij domein van poesele, enz. koninklijk commissaris ter vernieuwing van de magistratuur van vlaanderen, zoon van jan, gouden ridder, kleinzoon van marten (raadsheer van de koning en de zeer zachtzinnige aartshertogen albrecht en isabella en door dezelfden naar jacob I koning van groot brittannië samen met philip heer van arenberg afgevaardigd) heren van hetzelfde gebied; hij leefde 54 jaar, 7 maanden, 9 dagen, in rijkdom gematigd, in waardigheid persoonlijk, in eer bescheiden, in alles christen, dat hij eeuwig leve in zaligheid, bid voor de overledene, 13 augustus 1669; jan frans della faille, heer van nevele en poesele, heer van laken, plaatste (deze steen) ter vrome herinnering aan vader grootvader en overgrootvader.

In de kerkvloer liggen verschillende rechthoekige of vierkantige stenen in wit marmer of zwarte arduin, die blijkbaar oude grafzerken zijn; sommige ervan vertonen nog sporen van inscripties.

• Aan weerszijden van de middenbeuk: 12 rechts en 15 links, vóór de eerste pilaar, op een rij tussen de eerste en tweede pilaar, en tussen de tweede en derde pilaar; drie van deze stenen, gelegen aan de preekstoel, dragen sporen van opschriften.
• In de rechter zijbeuk: 2 ter hoogte van de derde pilaar vóór het altaar van Sint-Maurits en 1 tegenover de tweede pilaar.
• In de linker zijbeuk: 5 ter hoogte van de derde pilaar, dwars op een rij vóór het altaar van O.L.Vrouw: één ervan vertoont sporen van een opschrift.
• Achteraan in de middenbeuk, vóór de doopvont: brokstukken van zerken waarop sporen van lettertekens voorkomen.

Buiten de kerkmuren

In de zuid-westelijke kerkgevel zijn aan weerszijden van de dubbele kerkdeur, links twee en rechts drie, rechthoekige arduinen grafstenen uit de 18^e eeuw ingemetseld. De zerken werden door scrapnels of kogels in mindere of meerdere mate beschadigd en hier en daar met cementmortel bewerkt; bovendien is een zerk ernstig door steenkanker aangetast. Tengevolge hiervan zijn sommige woorden of lettertekens van de opschriften verdwenen.

Links van de kerkdeur bevindt zich een kleine zwaar beschadigde grafsteen, 59 cm x 90 cm, waarvan het opschrift deels is verloren gegaan. Volgens het resterende deel van de inscriptie en het resultaat van opzoekingen in de parochiale registers van Nevele, betreft de steen Petrus Sutterman fs. Gerard, pointer[1] van Nevele, die op 24.10.1702 werd geboren en op 6.9.1727 huwde met Joanna Verplaetse, geboren op 25.9.1704 en overleden op 13.9.1786, fa. Gerard en Anna Van Nevel.

Het overblijvende of nog leesbare grafopschrift luidt:

Nv/2

hier voren ligt

begraeven den eersaemen

... ttmerman fs

...n leven pointer

deser prochie overl den

... oud 66 jaer

... vrouwe

... verplaetse

Links naast de kerkdeur bemerkt men de graafsteen, 74 cm x 167 cm, van Lieven Van Daele en van zijn twee echtgenoten, met vermelding van 8 kinderen uit zijn tweede huwelijk.

Nv/3

hier vooren light
begraeven den eersaemen
livinus van daele fs pieters
overl den 31 8ber 1764 oud 79 jaer
ende van de eerbaere
josijne de buck fa joos
sijne eerste huysvrouwe overl
den 21 7ber 1721 oud 44 jaer
tsaemen geprocreeert 8 kinder
die al overleden sijn
ende
de eerbaere joanne vanµ
kerrebroeck fa pieters sijne
tweede huysvrouwe overl den
3 meye 1766 oud 75 jaer
tsaemen geprocreeert 10 kinder
            waer van noch in tleven sijn
pieter van daele   overl    den
oud    jaer
marie joanna van daele    overl    den
oud    jaer
joannes van daele    overl   den
oud    jaer
martina van daele    overl    den
oud    jaer
gillis van daele    overl    den
oud    jaer
elysabeth van daele   overl    den
oud    jaer
anna livyne van daele    overl    den
oud    jaer
joseph van daele   overl    den
oud    jaer
bidt voor de zielen

Rechts naast de kerkdeur bevindt zich een zerk, 74 cm x 150 cm, met merkwaardig opschrift, betreffende Jan Lampe en Judoca De Baets die een hoge leeftijd bereikten en samen 52 jaar waren gehuwd. Een diamanten bruiloft zal in het midden van de 18^e eeuw wel een uiterst zeldzame gebeurtenis geweest zijn, aangezien dit in de grafsteen werd gebeiteld.

Nv/4

hier vooren liggen
begraeven
jan lape fs jans
gebortigh van deynse jubilaris
van vijftigh jaer des houwelyckx
overleden den 7 maerte 1757
oudt 82 jaeren
ende van
judoca de baets fa pieters
sijne huysvrauwe alhier gebortigh
jubilarisse overl den 3 juny 1756
oudt 77 jaer tsaemen in houwelijck geweest 52 jaeren geprocreeert
ses kinderen
pieter lampe haerlieden sone
joncman overl den 10 january
1781 oud 75 jaeren
marie francoise lampe fa jans
jongedochter overleden den
25 february 1742 oudt 33 jaer
bidt voor de zielen

De grafsteen, 80 cm x 122 cm, van Philip De Suttere schepen van Nevele en gareelmaker van Nevele en omliggende dorpen, bevindt zich rechts van de vorige zerk.

Nv/5

D.O.M.
hier vooren ligt begraeven
philippus de suttere fs
jacques in sijn leven schepenen der
stede van nevele ende goreelmacker
vande omliggende prochien overl
den 9 april 1766 oud 81 jaeren
ende
petronilla van reybroeck fa
petri sijne tweede huysvrouwe
overl den      oud     jaer
tsaemen in hauwelijck geweest 45 jaer
en geprocreeert ses kinderen
waer van noch in leven sijn
judoca   joanna   ende  philippine
bidt voor de zielen

De derde grafsteen, 72 cm x 103 cm, rechts van de kerkdeur, betreft Jan Buyssens, costumier[2] en schoolmeester van Nevele, en van zijn vrouw Anna du Molijn.

Nv/6

hier vooren
light begraeven den eersaem
jan buyssens fs jans
in sijn leven costumier ende
scholmeester deser prochie
overl den 11 8ber 1736 oud 62 jaer
ende de eerbaere
anna du molijn fa guilliame
sijne huysvrouwe overl den 19 april
1739 oud 55 jaer tsaemen gewonne
8 kinder waer van noch in t leven sijn
maria-catharina    anna-jacoba   en
norbertus    overl den
oud    jaeren in huwelijck met
anna steyaert fa jan overl den
4 april 1765 oud 68 jaer tsaemen
gewonnen een kindt met naeme
petronilla joanna overl den
8 april 1764 oud 21 jaeren
bidt voor de zielen 

Tegen de noord-oostelijke kerkgevel, nabij de sacritstij, tenslotte werd de 19^e-eeuwse grafsteen van Theophiel Schelpe, notaris te Nevele, en van vrouw Eudolie Pieters geplaatst.

Nv/7

spes nostra
heilig kruis onze hoop
wij rusten
onder uwe bescherming
ter zaliger gedachtenis
van dame
eudolie marie
antoinette pieters
geboren te waereghem
den 24 november 1831
en godvruchtig overleden
te nevele den 28 april 1889
alsook van haren echtgenoot
den heer
theophiel jean
marie schelpe
notaris te nevele
aldaar geboren den 10 mei 1832
barmhartige jesus
geve hun de eeuwige rust
R.I.P.