LANDEGEMSE MILITAIREN TIJDENS DE GROOTE OORLOG

door André Stevens

 

J. Luyssaert, A. Bollaert, A.Stevens, P. Tuytschaever, Nevelse gemeenten onder vuur en Duitse bezetting. Kleine mensen in de Groote Oorlog (1914-‘198), in Het Land van Nevele, jg. 39 (2008), afl. 4a en 4b.

Het Belgisch leger bij het uitbreken van de oorlog
Op 28 mei 1913 werd het wetsontwerp op de veralgemeende dienstplicht goedgekeurd. Het jaarlijks contingent werd hiermee van 19.000 op 33.000 gebracht en het oorlogseffectief steeg van 180.000 tot 340.000 man.
Op 29 juli 1914 begon België met de mobilisatie van zijn troepen. De regering beperkte zich tot het oproepen van slechts drie lichtingen om de grenzen te bezetten. België wilde de Duitse overheid niet voor het hoofd stoten.
Op 31 juli 1914 werd de volledige mobilisatie afgekondigd. Nu moesten 15 klassen worden opgeroepen. De zeven oudste militieklassen (1899-1905) die nog dateerden van het regime van de loting en van mindere kwaliteit waren, werden belast met de verdediging van de forten. Het mobiele leger bestond uit de acht jongste klassen (1906-1913). De klasse 1914 werd zoals gebruikelijk pas op 15 september 1914 onder de wapens geroepen en was dus niet bruikbaar op 4 augustus 1914. Na haar opleiding zou ze pas vanaf januari 1915 op het front verschijnen.
De Duitse oorlogsverklaring veroorzaakte een enorme opleving van patriottisme onder de Belgen. Van begin september 1914 meldden zich ongeveer 20.000 vrijwilligers. Het merendeel waren Vlamingen omdat Wallonië al door de Duitsers was overrompeld. De strijd werd op 4 augustus 1914 ingezet met ongeveer 190.000 man.

Wijze van bewerking
Deze lijst geeft u een overzicht van de Landegemse dienstplichtige militairen tijdens de “Groote Oorlog”. Degenen die effectief in dienst waren zijn in het vet gedrukt in de tekst. In de tabel zijn eveneens de speciale lichtingen van 1916-1917 tot 1919 opgenomen niet alleen omdat ook uit die lichtingen een aantal militairen effectief aan de oorlog hebben deelgenomen maar ook omdat het zogenaamde “Mobilisatieleger” of “Bezettingsleger” begin 1919 werd samengesteld uit onder andere deze militairen. Voor alle duidelijkheid wijs ik erop dat de militairen van het mobilisatieleger nooit gemobiliseerd zijn geweest tijdens de oorlog zelf, wel nadien.
Naast een alfabetische tabel waar u gemakkelijk de familierelaties kan vinden, is er een tabel per lichting van 1887 tot 1823.
Verder zijn er aantal tabellen waarin de namen van de geëmigreerde soldaten (naar Amerika, Frankrijk, e.a.) zijn opgenomen.
En tot slot de tabellen met de namen van vrijwilligers en beroepsvrijwilligers. Ik heb de gegevens uit de bestaande documenten overgenomen zoals ze zijn genoteerd, dus verschijnen nogal wat termen in het (gebroken!) Frans, zoals het in die tijd in de ambtenarij gebruikelijk was

Download hier de tabellen in pdf.

André Stevens
Landegem mei 2008